يكشنبه 2 مهر 1396   11:52:36
دانشکده بهداشت
.
تعداد بازديد اين صفحه: 589
1395/6/27 شنبه
دیدگاه: مخاطرات پیش روی کشورهای مدیترانه شرقی عضو سازمان جهانی بهداشت و نقش دانشکده بهداشت

مخاطرات پیش روی کشورهای مدیترانه شرقی عضو سازمان جهانی بهداشت و نقش دانشکده  بهداشت

مقاله ای که اخیرا در مجله Lancet Global Health با عنوان:"سلامت در هنگامه های نامطمئن در منطقه مدیترانه شرقی در بازه 19990 تا 2013: تحلیل نظام مند مطالعه بار جهانی بیماری ها"1، انتشار یافته است نشان میدهد که نیاز بسیار ضروری و سریع در این مناطق وجود دارد تا بتوان از بحران شیوع برخی بیماری های کشنده جلوگیری نمود.

این مطالعه نشان میدهد بهبود شرایط سلامت و  امید به زندگی به حاصل شده در بازه زمانی دو دهه گذشته در 22 کشور منطقه مدیترانه شرقی سازمان جهانی بهداشت که ایران عضو آن است ، در اثر جنگ ها و نا ملایمات داخلی در معرض تهدید جدی قرار دارد. متاسفانه بحران های متعدد در منطقه خاورمیانه زیر ساخت های بسیاری از کشور ها را نابود ساخته است به نحوی که منابع ناکافی آب و نقایص ایجاد شده در نظام های بهداشتی برخی کشورها نگرانی های جدی را جهت تحقق یک نیاز فوری به منظور کنترل مطلوب طغیان برخی از بیماری ها فراهم آورده است. به علاوه، بسیاری از پزشکان و سایر فراهم آورندگان خدمات سلامت در جست و جوی زندگی ایمن تر و با ثبات تر کشور های خود را ترک می کنند، که این امر به نوبه خود خزانه نظام سلامت این کشور ها را از مهارت ها و استعداد های لازم به منظور بازسازی نظام سلامت آنها تهی می سازد. مقاله لنست به نیاز مبرم پاسخ گویی به چالش های فوق اشاره می کند تا مردم کشور ها به خدمات کافی سلامت و نیازهای پزشکی دسترسی یابند، و همچنین زیرساخت ها به گونه ای بازسازی شود که از شیوع بیماری های کشنده جلوگیری گردد.

نا آرامی های سوریه، یمن، مصر، لیبی و تونس منجر به کاهش مداوم شاخص امید به زندگی از سال 2010 به بعد شده است. به طور ویژه تنها در سوریه، امید به زندگی در صورت عدم وقوع جنگ اخیر 6 سال بیشتر می بود. متاسفانه سوریه تنها کشوری در منطقه است که شاهد افزایش مرگ و میر نوزادان و مادران نیز بوده است. به علاوه بحران های منطقه ای میلیون ها نفر از مردمان خاورمیانه را بی خانمان کرده است. طغیان بیماری های عفونی در اردوگاه های پناهندگان که از بهداشت نامناسب و کمبود واکسیناسیون رنج میبرند منجر به ایجاد موانع جدی در تحقق برنامه های بهداشت عمومی گردیده است. حملات متعدد فیزیکی به گروه های بین المللی مسئول واکسیناسیون منجر به کند شدن روند ایمن سازی به ویژه در اردوگاه های آوارگان گردیده است و متاسفانه وقوع این مساله سبب طغیان مجدد فلج اطفال در هنگامه ای شده است که این بیماری در آستانه ریشه کنی قرار داشت.

این مطالعه براساس داده های بار بیماری ها، سوانح و عوامل خطر در 22 کشور واقع در آسیای مرکزی، خاورمیانه و شمال آفریقا در بازه 1990 تا 2013 توسط موسسه سنجش و ارزیابی سلامت وابسته به دانشگاه واشنگتن در سیاتل آمریکا با مشارکت 1700 پژوهشگر در 124 کشور دنیا انجام پذیرفته است و به نوع خود بزرگترین و جامع ترین تلاش جهانی به منظور اندازه گیری روند ها و سطوح همه گیر شناسی به شمار می رود. این مقاله همچنین گواهی می کند که بیماری های مزمن شامل بیماری های ایسکمیک قلبی و دیابت بار بسیار بیشتری در مقایسه با بیماری های واگیر از جمله اسهال ها و سل در منطقه ایجاد می کند. یافته شوک آور این مقاله به سال های سلامت از دست رفته در اثر بیماری های عفونی و اختلالات مرتبط با تغذیه، نوزادان و مادران از 109 ملیون در سال 1990 به 73 ملیون در سال 2013 می باشد که روند مشابهی را با تغییرات جهانی طی کرده است. اتلاف سلامت دوران کودکی به عنوان ریسک اصلی سلامت در کشورهای با درآمد پایین از جمله سومالی، افغانستان و یمن ذکر شده است. در صورتیکه عامل اصلی در کشودهای با درآمد متوسط و بالا بیماری های غیرواگیر بوده است.

به عنوان یک عامل عمومی پیشرفت در منطقه، میزان امید به زندگی از 65 سال در سال 1990 به 71 سال در سال 2013 افزایش یافته است همچنین این مطالعه خاطر نشان می سازد که تجمعات عمومی مذهبی مسلمانان در عربستان سعودی و عراق با توجه به تعداد میلیونی مسافرین به عنوان عوامل طغیان برخی بیماری عمل کرده اند. به عنوان مثال منطقه خاورمیانه موارد جدیدی از بیماری عفونی سندرم تنفسی خاورمیانه را تجربه کرده است که باعث شیوع بیماری های شدید حاد تنفسی در برخی بیماران شده است. به علاوه در سراسر منطقه اختلالات سلامت روان و مصرف داروها در این بازه زمانی افزایش چشمگیری یافته است، به طوری که در سال 2013 باعث 7.2% مرگ زودرس گردیده است که حدود 2 برابر  میزان 3.9% سال 1990 می باشد. متاسفانه اقدامات پیشگیرانه در بسیاری از کشور ها در اثر نادیده گرفتن این موارد توسط وزارت بهداشت، نهاد های بین المللی ونظام ایمنی به نتیجه مطلوب نیانجامیده است.

سخن در اینجاست که افزایش بار بیماری های غیرواگیر و چالش هایی از جمله سلامت روان و مصرف مواد مخدر نیازمند رویکردها، مهارت ها و تلاش های پیشگیرانه نوین است. کشورهای مدیترانه شرقی می بایست از همین حالا سرمایه گذاری قابل توجه در زیرساخت های سلامت و نظام های اطلاعاتی خود انجام دهند تا بتوانند از بدتر شدن سلامت در آینده پیشگیری نمایند. بدیهی است چنین سرمایه گذاری هایی نه تنها منطقه خاورمیانه بلکه همه دنیا را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

در نهایت سوانح ترافیکی روند بسیار نگران کننده ای را در گزارش مذبور نشان می دهد، به نحوی که در کشورهای با درآمد بالا علت اصلی سال های بدون سلامت یا زیستن با نا توانی به شمار می رود. این روند تاثیرات اقتصادی فراوانی بر جای می گزارد به ویژه اینکه مردان در این منطقه از دنیا نان آوران اصلی خانواده به شمار می روند ،به شکلی که در کشور های با درامد پایین به دلیل از دست دادن درامد، خانواده ها دچار فقر ناشی از هزینه های سلامت می شوند. گزارش لنست  همچنین به چالش های زیست محیطی منطقه خاورمیانه نیز اشاره می کند، از جمله تغییرات آب و هوایی و افزایش دما که منجر به غیر قابل سکونت شدن مناطق وسیعی از منطقه در آینده نزدیک خواهد شد. بگذریم که کمبود منابع آب در کشورهای منطقه تهدید اصلی نظام های سلامت و امنیت داخلی و بین المللی بسیاری از این کشورهاست.

حال پرسش این است که چه باید کرد؟

 جمهوری اسلامی ایران به عنوان قدرت منطقه ای که از نظام سلامت با ثبات و قوی برخوردار است، به لطف سیاست های اصولی و پیشگیرانه خود شرایط مطلوب و روبه رشدی را از جهت امنیت و شاخص های سلامت برای شهروندان خود فراهم آورده است. با وجود این، میلیون ها پناهنده در داخل مرز های کشور، مجاورت با کشورهای بلا خیز و بی ثبات، تنش ها و بحران های منطقه ای و همچنین کمبود پیشرونده منابع آب و گرم شدن کره زمین چالش های اساسی را پیش روی سیاست گزاران و برنامه ریزان کشورمان قرار داده است که حل و بهبود آنها به همکاری های نظام مند و مستمر درون و بین بخشی و حضور فعال در نظام بین المللی نیاز دارد. اینجانب بر این باورم که اهداف هفده گانه توسعه پایدار (Sustainable Development Goals: SDGs) بستر بسیار مناسب و مطلوبی را در تحقق این مهم پدید آورده است. خوشبختانه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر نهاد ها جنب و جوش و برنامه خوبی را به منظور ترجمان مبتنی بر شواهد اهداف توسعه پایدار با نظام سلامت آغاز نموده اند. نقش دانشگاه در ویرایش این ترجمان و تربیت منابع انسانی مناسب با اهداف توسعه ای و پاسخ به معضلات و سوالات پیچیده پژوهشی مرتبط با این زمینه بسیار اساسی است. دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران در پنجاهمین سالگرد تاسیس خود و با توجه به برنامه تحول راهبردی آموزش، پژوهش و خدمت رسانی که با محوریت اهداف توسعه پایدار در پیش گرقته است به عنوان قطب علمی آموزش کشور نقش بسیار حیاتی و بی بدیلی در این زمینه دارد.

از همه همکاران اساتید، پژوهشگران و دانشجویان محترم برای هم اندیشی در تحقق این مهم و تعامل در این زمینه دعوت به عمل می آورم.

با مزید احترام

دکتر امیرحسین تکیان

معاون بین الملل دانشکده بهداشت

1. Mokdad AH, Forouzanfar MH, Daoud F, El Bcheraoui C, Moradi-Lakeh M, Khalil I, Afshin A, Tuffaha M, Charara R, Barber RM, Wagner J. Health in times of uncertainty in the eastern Mediterranean region, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013. The Lancet Global Health. 2016 Aug 25.



 
امتیاز دهی
 
 

بیشتر
نسخه قابل چاپ
خانه | بازگشت |
Guest (Bguest)


مجری سایت : شرکت سیگما