جمعه 3 آذر 1396   00:12:53
دانشکده بهداشت
.
تعداد بازديد اين صفحه: 556
1395/3/23 يكشنبه
شصت و نهمین مجمع جهانی سلامت، تغییر جهان و ماموریت دانشکده بهداشت

باسمه تعالی

 

«شصت و نهمین مجمع جهانی سلامت، تغییر جهان و ماموریت دانشکده بهداشت»

شصت و نهمین مجمع جهانی سلامت که با عنوان «تغییر جهان از طریق دستور توسعه پایدار سال 2030، سوم تا هشتم خرداد ماه 1395، در محل کاخ ملل متحد در ژنو سوئیس برگزار گردید، نقطه عطفی در دستورگذاری سلامت جهانی به شمار می رود. سازمان جهانی بهداشت از بدو تاسیس هر ساله مجمع عمومی سالیانه خود را با حضور وزرا و بالاترین مقام های بهداشتی کشورهای عضو برگزار نموده است. به گواه دکتر مارگارت چان، رئیس کنونی سازمان و به تایید آمار و اطلاعات، مجمع اخیر شصت و نهم از لحاظ تعداد قطعنامه ها و برنامه های عملیاتی مصوب و همچنین ماهیت سلامت جهانی در هنگامه ای که در آن به سر می بریم، بی نظیر بود.

برای اینجانب که در مجموع چهارمین بار بود که گذشته از یک دوره حضور که 9 سال پیش در زمانی که دانشجوی دکتری تخصصی سیاستگزاری سلامت بودم و به عنوان ناظر در مجمع شرکت کردم، در سه سال پیاپی پیشین به عنوان عضوی از هیات نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در مجمع حضور به هم رساندم، نشست امسال، متفاوت ترین گرد همایی عالی مرتبه ای بود که در طول عمر حرفه ای خود در آن حضور به هم رسانیده بودم. در این نوشتار مختصر قصد ندارم به جزئیات فنی مجمع بپردازم که در مجالی دیگر به آن خواهم گمارد. مایلم به نکاتی کوتاه اشاره کنم که به نظرم ارتباط مستقیم با چشم انداز و ماموریت دانشکده بهداشت دارد.

نخست آن که مجمع شصت و نهم، نخستین گردهمایی سالیانه سازمان جهانی بهداشت پس از تصویب اهداف توسعه پایدار (Sustainable Development Goals) در سپتامبر 2015 توسط سران کشورهای دنیا بود که به همین روی نیز دستورکلی آن به تغییر جهان از طریق اهداف توسعه پایدار اختصاص یافته بود.

جهان بسیار پیچیده امروزی با چالش های متعددی روبروست که صلح و امنیت و در نتیجه سلامت انسان ها را با مخاطرات جدی و بنیادین مواجه ساخته است. شاید بتوان گفت هیچ گاه جهان با معضل تروریسم در ابعاد و ماهیت خطرناک آن به اندازه سالیان اخیر دست و پنجه نرم نکرده است. علاوه بر تهدید صلح جهانی و آرامش انسان های در معرض تروریسم سازمان یافته، به ویژه در منطقه ای که ما در آن زندگی می کنیم، افزایش غیر قابل کنترل آوارگان و پناهندگان که به ناچار از خانه و کاشانه خود برون رانده می شوند، معضلات فراوانی را در تامین سلامت حداقلی ایشان پدید آورده است. یکی از دستورات اصلی مجمع امسال، مساله پناهندگان و تحقق مقررات بین المللی سلامت به منظور صیانت از حقوق بدیهی ایشان بود. بسیار تاسف آور است که امروزه حدود 60 میلیون پناهنده (حدود 1% جمعیت جهان) در سراسر گیتی وجود دارد که 51% ایشان در منطقه خاورمیانه هستند. کشور ما حدود 4 میلیون و کشور کوچک لبنان به همین تعداد (یعنی رقمی معادل جمعیت اصلی خود) پناهنده را در سالیان اخیر پذیرفته است. توسعه پایدار به عنوان محورحرکت و اصل بنیادین تمامی کشورها بدون توجه به چالش های ناشی از توجه به مساله بحران های انسان ساخت، در کنار مشکلات بحران های طبیعی میسر نیست.

دوم آن که، جهان از لحاظ ماهیت عوامل خطر و نوع بیماری ها و چالش های سلامت در مقایسه با دهه گذشته، تصویر بسیار متفاوتی به خود گرفته است. بیماری های غیرواگیر و عوامل خطر آن ها که به عنوان مدل 4´4 (4 عامل خطر کمبود فعالیت فیزیکی، عادات نامناسب غذایی، مصرف سیگار و مصرف الکل) و 4 گروه بیماری قلبی - عروقی، سرطان ها، دیابت و بیماری های مزمن تنفسی، به عنوان عامل بیش از دو سوم مرگ های زودرس در کمابیش تمامی کشورهای دنیا مطرح هستند. آشکار است که پیشگیری و مبارزه با این چالش های زندگی مدرن، نیازمند پرداختن به مولفه های اجتماعی سلامت و تاثیر هدفمند بر تغییر سبک زندگی انسان هاست که تحقق این مهم نیازمند دانش، ابزار جدید و برنامه های ملی آموزشی، پژوهشی و اجرایی متفاوتی می باشد. امروزه سیاستگزاران سلامت و سیاستمداران متولی اداره کشورها بیش از پیش متوجه تاثیر عوامل خارج از نظام سلامت بر سلامت و بهره وری شهروندان به عنوان عامل اصلی توسعه ملل شده اند. از این رو  اداره و خرد جمعی جهانی در تکاپوی یافتن راه حل های تاثیرگذار بر مولفه های اجتماعی سلامت است که به تفصیل در نشست های تخصصی مجمع شصت و نهم به این موضوع پرداخته شد.

سوم، بیش از حدود چهار دهه از تصویب قطعنامه آلماآتا مبنی بر گسترش شبکه های مراقبت های بهداشتی اولیه(PHC)، امروزه اجماع جهانی به پوشش همگانی سلامت: «Universal Health Coverage» به منظور تامین خدمات جامع و با کیفیت سلامت به نحوی که مخاطرات مالی برای شهروندان به همراه نداشته باشد، پدید آمده است. چتر حمایتی UHC و اصول آن به اولویت بسیاری دولت ها از جمله نظام سلامت کشورمان تبدیل شده است. ملزومات UHC و راه های تحقق آن به عنوان یکی از اهداف سلامت محور توسعه پایدار حجم عمده ای از مباحث مجمع اخیر را به خود اختصاص داد.

چهارم، علیرغم توفیق چشمگیر بشر در کنترل و حتی ریشه کنی بسیاری از بیماری های واگیر، معضل اساسی مقاومت ضد میکروبی (Antimicrobial Resistance) که به دلیل عدم توجه کافی به سرمایه گذاری جهانی در تولید آنتی بیوتیک های نسل جدید و همچنین مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها در انسان و حیوانات پدید آمده است، چالش اصل سلامت عمومی و دستاوردهای نیم قرن گذشته آن به شمار می رود. برآورد می شود حدود نیمی از موفقیت های بشر در بهبود سلامت عمومی از پنجاه سال گذشته مرهون آنتی بیوتیک هاست. چالش مقاومت ضد میکروبی علاوه بر آنکه این دستاوردها را به مخاطره می اندازد، می تواند مرگ و میر ناشی از سایر پیشرفت های پزشکی از جمله جراحی های جایگزین را نیز به خطر بیفکند. امروزه ایدز، مالاریا و سل در بسیاری کشورهای دنیا به وضعیت خوب و کنترل قابل قبول رسیده اند. چندین کشور دنیا که اتفاقاً در زمره ممالک در حال توسعه هستند موفق شده اند انتقال ویروس ایدز از مادر به کودک را متوقف کنند. این خبر بسیار خوبی است. اما متاسفانه همزمان، ویروس ها و بیماری های بازپدید و نوپدید به چالش بسیار خطرناک سلامت بشر و خطر بالقوه سلامتی در همه نقاط جهان تبدیل شده اند. اپیدمی ابولا در سال گذشته و معضل زیکا در حال حاضر گواهی بر این مساله است.

پنجم این که تعاملات کلان در سیاستگزاری و تامین سلامت در نقاط مختلف گیتی شاهد تغییرات چشمگیری نسبت به قرن بیستم بوده است. بازیگران موثر سلامت در جهان در حال تغییر از بخش دولتی و وزارت بهداشت به سوی بخش خصوصی و غیردولتی است. امروزه تاثیر مراکز مردم نهاد، موسسات خیریه و نقش آفرینان محلی، ملی و بین المللی غیردولتی نه تنها در فراهم آوری، بلکه در سیاستگزاری نظام سلامت بسیار اساسی است. مجمع شصت و نهم جهانی سلامت پس از سال ها بحث و گفت و گو، بالاخره امسال توانست چارچوب تعامل بخش های دولتی و غیردولتی و خصوصی را در تصمیم سازی و فراهم آوری نظام سلامت با اجماع همه کشورها نهایی کند. این دستاورد مهمی است که تاثیر آن بر نظام های سلامت همه کشورهای جهان به زودی خود را نشان خواهد داد و مدیریت موثر و صحیح آن نیازمند تغییرات نوین ساختاری و رفتاری در مدل های نظام سلامت دنیاست.

حال سخن پایانی من در این نوشتار آنست که به گمان صاحب این قلم، مباحث و مصوبات مجمع شصت و نهم که با محوریت اهداف توسعه پایدار و در راستای تحقق توسعه پایدار از طریق توسعه پایدار سلامت به پیش می رود، تاثیر بنیادین بر رسالت و ماموریت دانشکده بهداشت ما خواهد گزارد. به نظر می رسد تامین زیرساخت مناسب در جهت فراهم نمودن محتوا و رسالت آموزشی – پژوهشی – خدمت رسانی و حمایت طلبی به منظور ایجاد چارچوب و بستر مطلوب برای تحقق توسعه پایدار سلامت، هدف اصلی اصلاحات هدفمند دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال های پیش رو خواهد بود. این مهم با باز تعریف رسالت دانشکده پس از پنجاه سال حضور در دستاورد پرافتخار در بهبود سلامت کشور آغاز شده است و امید است با راهبری نهادینه و مناسب به فرجام مطلوب نیز بیانجامد. در این زمینه بیشتر خواهم نگاشت.

امیر حسین تکیان

مدیر گروه سلامت جهانی و سیاستگزاری عمومی دانشکده بهداشت



 
امتیاز دهی
 
 

بیشتر
نسخه قابل چاپ
خانه | بازگشت |
Guest (bguest)


مجری سایت : شرکت سیگما